Het laatste nieuws en reviews van de nieuwste home cinema-producten

Achtergrond: alles over de mini-LED technologie voor televisies

Geschreven door
Geplaatst op12 februari 2020, 9:54 CategorieTips en adviezen

Fabrikanten blijven naarstig zoeken naar manieren om het contrast op een LCD-tv te verbeteren. En het lijkt er op dat mini-LEDs daar een belangrijke rol in zullen spelen. Maar wat is dat, een mini-LED tv? Hoe werkt het? Is er een relatie met micro-LED? In deze achtergrond geven we je een antwoord op al die vragen.

Mini of micro-LED: is het enkel de afmeting?

LEDs kennen we allemaal, de kleine lichtbron zorgt al heel wat jaren voor het licht in onze LCD-tv’s. Wat is er dan zo speciaal aan een mini-LED en wat is het verschil met een micro-LED? De afmeting, zoveel is wel duidelijk, al zijn de grenzen geen harde regel maar eerder een richtlijn. We spreken over mini-LED zodra de LED-chip kleiner is dan 0,2 mm (200 µm). Wordt de LED kleiner dan 0,1 mm (100 µm) dan spreken we over een micro-LED, al wordt die grens soms ook op 50 µm gelegd.

Maar er is een belangrijker verschil, namelijk hoe deze LED-chips gebruikt worden. Chips (dus ook LED-chips) worden typisch in een verpakking gestopt en dan op een circuitboard gesoldeerd. Die verpakking kan erg klein zijn, zoals een SMD-verpakking (Surface Mount Device). Maar nieuwe technieken laten ook toe om de chip zelf rechtstreeks op het bord te plaatsen, zonder hem eerst te verpakken. We spreken dan van COB (Chip On Board). Mini-LEDs kunnen van beide technieken gebruik maken en nog steeds met de bestaande apparatuur gemaakt en geplaatst worden.

Gemonteerde SMD LED-modules (bron: FLICKR – ADAFRUIT)

Micro-LEDs worden daarentegen enkel in COB gebruikt, en zijn zo klein dat ze nieuwe fabricagetechnieken en vooral ook nieuwe plaatsingstechnieken eisen waarbij er in één stap zo veel mogelijk LEDs geplaatst worden.

Individuele SMD LED-modules (bron: FLICKR – ADAFRUIT)

Mini of micro-LED televisie?

Er zijn dus wel technische verschillen, maar resulteert dat ook in een verschillende schermtechnologie? Absoluut, en dat is uiteindelijk het belangrijkste onderscheid.

Een tv die gebruik maakt van micro-LEDs is een compleet nieuwe schermtechnologie (meer daarover vind je in ons vorig artikel over micro-LED). Elke pixel bestaat uit een aparte micro-LED, of zelfs drie micro-leds als we rekening houden met het feit dat elke pixel bestaat uit een rode, groene en blauwe subpixel. Dat betekent bovendien dat elke pixel apart aangestuurd wordt en zelf licht geeft, net zoals bij OLED. Een micro-LED tv deelt dan ook veel van de voordelen van OLED. Hij kan perfect zwart weergeven, en heeft een brede kijkhoek.

Een mini-LED tv is in essentie nog steeds een gewone LCD-televisie, maar die voor zijn achtergrondverlichting mini-LEDs gebruikt. Omdat die erg klein zijn, kunnen er heel veel gebruikt worden, en dat betekent dat we de achtergrondverlichting kunnen onderverdelen in veel zones, ideaal voor local dimming. Laten we dat even in detail bekijken.

Mini-LED televisie = LCD televisie

Voor we verder verduidelijken wat je van mini-LED tv mag verwachten, herhalen we kort wat je moet weten over LCD-tv. Laten we eerst al even al de marketing terminologie verduidelijken.

  • LCD-tv: die term kennen we allemaal (wie het werkingsprincipe nog eens wil nalezen kan dat doen in ons artikel over de achtergrondverlichting van lcd tv’s).
  • LED-tv: Oorspronkelijk werd het licht in een LCD-tv opgewekt met kleine buislampen, maar omstreeks 2006 schakelde men over op LEDs als lichtbron. Sindsdien wordt er vaak gesproken over LED-tv, maar dit is dus nog steeds een LCD-tv.
  • QLED-tv: Een gelijkaardig verhaal zien we bij QLED-tv. Het is een LCD-tv die LEDs als achtergrondverlichting gebruikt en waarbij een film met quantum dots ingezet wordt om een ruimer kleurpalet te creëren (meer info over QLED vind je in ons artikel over quantum dots).
  • Mini-LED tv: Zoals je ondertussen al kunt vermoeden, ook dit is een gewone LCD-tv, maar de achtergrondverlichting is opgebouwd uit mini-LEDs, en eventueel een quantum dot-film.

Mini-LED is dus geen nieuwe schermtechnologie, het is een verbeterde licht-technologie voor gebruik in de achtergrondverlichting van een LCD-tv.

Local Dimming met heel veel zones

Wat is dan de meerwaarde van een mini-LED tv? Het belangrijkste voordeel is dat je een achtergrondverlichting kan maken met heel veel zones. Een zone kan immers niet kleiner zijn dan één LED, dus als we meer zones willen, moeten we ook meer LEDs gebruiken. De huidige topmodellen die local dimming gebruiken zitten ergens tussen de 480 (Samsung 65” Q90R) en 720 zones (Sony 8K 85” ZG9 ). Met mini-LED kan dat getal opgetrokken worden naar enkele duizenden zones, al zal het exacte getal natuurlijk afhangen van het schermformaat en prijspunt van zo een model. Dat is nog steeds niet hetzelfde als op een OLED-tv waar elk van de zowat 8 miljoen pixels afzonderlijk gedimd wordt, maar het is wel een enorme stap vooruit.

Zo veel te meer zones de achtergrondverlichting gebruikt, zo veel te efficiënter Local Dimming werkt (herlees hier hoe local dimming werkt). Meer zones betekent immers dat elke zone kleiner is. Dat betekent op zijn beurt dat de tv meer controle heeft over welke delen van het scherm hij donkerder kan maken door een bepaalde zone van de achtergrondverlichting te dimmen (dieper zwart), zonder naburige heldere accenten mee te moeten dimmen. Heldere accenten kunnen dan weer sterker aangestuurd worden voor meer effect, terwijl het risico op halo’s of zichtbare segmentgrenzen kleiner is.

Kortom, een mini-LED achtergrondverlichting is een turbo-boost voor de Full Array Local Dimming techniek die we vandaag al kennen. Hoge helderheid, gecombineerd met een uitmuntend contrast, dat klinkt erg goed. Al zal natuurlijk veel afhangen van hoe goed het dimming algoritme werkt.

Bijkomende voordelen

Mini-LEDs gebruiken heeft ook nog andere voordelen. Zo heb je minder verspreiding van het licht omdat de LED minder ver van het LCD-paneel kan staan. Daardoor veroorzaakt een aangrenzende zone minder strooilicht in een zone die uit staat of gedimd is (beter contrast). Bovendien moet je om een erg hoge helderheid te halen de LEDs minder hard aansturen, je hebt gewoon meer LEDs die samen evenveel licht kunnen geven, maar individueel minder hard moeten werken.  Door de constructiemethode (COB, zie de start van dit artikel) kunnen mini-LED tv’s ook veel slanker zijn dan de Full Array LCD-modellen die we vandaag kennen.

Prijs en beschikbaarheid

Momenteel is TCL de enige fabrikant die tv’s met mini-LED technologie aanbiedt. We zagen op CES ook bij LG een 8K prototype staan, dat zelfs tot 4.000 nits helderheid biedt (foto hieronder), maar volgens LG zijn er geen concrete plannen om die op de markt te brengen, de focus blijft er op OLED liggen. Van andere merken horen we voorlopig geen concrete info.

De TCL mini-LED tv die je vandaag kunt kopen is de X10 (lees onze testervaring), een 65 inch 4K-model dat 768 zones biedt. Dat model gebruikt 20 LEDs per zone (15.360 in totaal), maar denk er aan, alleen het aantal zones is belangrijk. Als dat je nog niet indrukwekkend genoeg vindt, TCL werkt al aan een opvolger die mogelijk eind 2020 al op de markt zou komen. TCL noemt deze tecnologie ‘Vidrian’. Het gaat om een 8K 75 inch model, dat maar liefst 5.184 zones biedt.

Welke prijzen mag je voor al dat moois verwachten? Volgens de analysten van Trendforce zal de prijs ergens tussen die van een klassieke Full Array Local Dimming tv en een OLED tv liggen. Het gaat hierbij wel om een passieve matrix versie (zoals de TCL X10). De 65” X10 kost (in februari 2020) 2.499 euro.

De tweede generatie Vidrian gebruikt een actieve matrix, en zal daarom iets duurder zijn. Dat is vermoedelijk ook meteen de reden waarom TCL voorlopig enkel op een 8K 75 inch model inzet voor die versie. Premium technologie zal met een bijhorend prijskaartje komen, tenminste tot mini-LED bredere steun krijgt en in meer modellen ingezet wordt.

Ander Mini-led gebruik

Mini-LED is uiteraard niet enkel voor tv bruikbaar. Ook computerschermen zullen er gebruik van kunnen maken. Zo heeft Asus bijvoorbeeld de ProArt Display PA32UCG, een 32 inch 4K monitor met 1.152 zones en maximale helderheid van 1.600 nits. Acer heeft een vergelijkbaar model, de Predator X32. De prijs van deze monitoren wijst echter wel duidelijk in de richting van professioneel gebruik. De Acer Predator X32 zou 3.300 euro kosten, de Asus PA32UCG zit daar vermoedelijk nog boven.

  • Delen:

Reacties

  1. bert
    13 februari, 2020 om 10:33

    0,20 mm voor een mini-led is wel heel klein.. Bij een 65 inch tv met een breedte van 143,9 = 1.439 mm…. Is de afmeting van een pixel bij 4k ( 3840×2160),.. dus (1.439 mm : 3840 pixels) = 0,37 mm

    Dus dan is een pixel van een 4k, 65 inch tv GROTER dan een mini-led ! Oftewel 1 mini-led is kleiner.

    1 zone van de 480 dimming-zones van een 65 inch q90.. heeft een afmeting van 4.80 cm breed en 5,10 cm hoog.. Bij 0,20 mm mini-led,..Kunnen er “maximaal” 48 x 5 = 240 mini-leds on board naast elkaar en 51 x 5 = 255 mini-leds naast boven elkaar.. Totaal 255 x 240 = 61.200 lampjes in 1 dimmingzone mogelijk in 65 inch q90r (480 zones).

    Dus een miniled die nu gebruikt zal worden zal veel groter zijn..

    Deze max berekening slaat natuurlijk nergens op.. Maar puur ter illustratie..

Laat een reactie achter

Opmerking: E-mail wordt niet gepubliceerd of gedeeld.